De jaarcijfers over de werkloosheid en WW- uitkeringen in 2011 zijn inmiddels bekend. CBS heeft vastgesteld, dat het gemiddelde werkloosheidspercentage over 2011 gelijk is aan 2010, namelijk 5,4%. In november en december stagneerde de door het CBS gemeten werkloosheid. Na de bekendmaking van deze cijfers, de positieve berichten over de arbeidsmarkt in Duitsland en meevallende cijfers in de VS, wordt in de media zelfs gesuggereerd, dat de verslechtering van de arbeidsmarkt tot stilstand lijkt te zijn gekomen. Laten we niet vergeten, dat de werkloosheid in het derde kwartaal van 2011 vooral was gestegen als gevolg van nieuw arbeidsbod en niet zozeer door een toename van ontslagen. Het betrof voornamelijk schoolverlaters die hun entree op de arbeidsmarkt ten tijde van de vorige crisis hadden uitgesteld. In de laatste twee maanden zien we pas de eerste effecten van ontslag terug in de cijfers: een stijgend aantal WW-uitkeringen.
Wij moeten ons toch gaan opmaken voor een verder oplopende werkloosheid in 2012. Er staan namelijk te veel indicatoren in het rood. Meer werklozen als gevolg van ontslag door de economische krimp. Lagere export, minder consumentenbestedingen door koopkrachtverlies en vooral ook meer overheidsbezuinigingen. In de vorige crisis was daar immers nauwelijks sprake van.
Het aantal ontslagaanvragen zien we de laatste tijd al flink oplopen. Dit geldt ook voor het aantal WW-uitkeringen. We zien de oplopende werkloosheid vooral in de uitzendsector, wat niet ongebruikelijk is in een laagconjunctuur. Positief is echter, dat er nog steeds veel dynamiek op de arbeidsmarkt is. Ook dit is voor een belangrijk deel aan de uitzendsector te danken. Velen vinden via uitzendwerk een nieuwe baan. In de huidige tijdgeest zijn steeds minder werkgevers geneigd direct een vaste baan aan te bieden.
Ook in de zomer van 2012 verwachten we een grote groep schoolverlaters die de arbeidsmarkt betreden, die in studiejaar 2008/2009 besloot door te studeren. Het aantal bij UWV geregistreerde, niet werkende werkzoekenden zal naar verwachting in 2012 toenemen met circa 15%. Cruciaal is de mate waarin Europa vorderingen maakt met het oplossen van de eurocrisis. Hoe eerder hieruit goed nieuws voortvloeit, hoe eerder de economie en vervolgens de arbeidsmarkt zal herstellen. Analisten verwachten in de loop van de tweede helft een geleidelijke verbetering op de financiële markten, waardoor ook de groei van de wereldhandel zou kunnen versnellen.
Vorig jaar was een jaar met twee gezichten: optimisme in de 1e helft en veel somberheid in het tweede deel van 2011. Juist die somberheid lijkt ‘in de hoofden’ te overheersen en dat is jammer. Het jaar 2011 is als geheel gezien zeker geen rampzalig jaar geweest:
- De gemiddelde werkloosheid was gelijk aan 2010;
- we staan nog steeds in de top 3 van Europa met de laagste werkloosheid;
- er werden in 2011 minder WW-uitkeringen verstrekt;
- zelfs in de sectoren bouw en industrie daalde het aantal nieuwe WW-uitkeringen;
- er gingen bijna evenveel WW’ers aan de slag in een nieuwe baan als in 2010, namelijk ruim 212.000;
- het aantal bij UWV geregistreerde niet werkende werkzoekenden daalde in 2011 met 3,5%;
- het aantal verleende ontslagvergunningen lag 9% lager dan in 2010 het geval was.
- de verwachting is, dat het aantal ontstane vacatures in 2011 licht hoger zal zijn dan in 2010.
CBS komt medio februari 2012 met de cijfers hieromtrent.
Het is goed om ook bij deze positieve zaken stil te staan, zodat het beter in zijn perspectief kan worden geplaatst.
Rob Witjes
Manager Arbeidsmarktinformatie UWV WERKbedrijf
